Showing posts with label Шинэ соргог зүйлс. Show all posts
Showing posts with label Шинэ соргог зүйлс. Show all posts

2011-05-02

Хог боловсруулах цэг - Waste Land

Урьд нь барималч байсан Вик Муниз, өөрөө авсан фото зургаа өвөрмөц материал ашиглан "амилуулсны" дараа дахин зураг авч, түүнийгээ орчин үеийн сонгодог уран бүтээл болтол алдаршуулж чадсан хүн.

Түүний уран бүтээлдээ ашигладаг өвөрмөц материалын нэг нь хог, хаягдал болно. Бразилийн нийслэл Рио Де Жаниерод орших дэлхийн хамгийн том хогийн цэгийн хэсэг хог түүгчдийн зургийг авч, томруулан хар цагаанаар буулгасны дараа, уг хогийн цэгээс цуглуулсан түүхий эдээрээ зургийн хэлбэр дүрсийг (үс, нүд, хамар, уруул, бие, суурь) улам тодруулан гаргаж өгдөг. Хог хаягдлаар бий болгосон бүтээлийн зургыг дахин авч, дуудлага худалдаанд оруулан, олсон орлогыг хог түүгчдэд олгосноор тэдний амьдрал бүр мөсөн эргэдэг юм. Тэдгээр зурагнууд мөн Рио Де Жаниерогийн орчин үеийн урлагийн музейд тавигдсан бөгөөд дорхноо нэрд гарч, уг музей одоогийн байдлаар үзэгчдийн тоогоороо Пикасогийн зургийг сонирхогчдын дараа явна (дэлхийд хоёрт гэсэн үг). Ийм л утгатай баримтат киног гэр бүлийн хамт үзэж, ихэд сэтгэл хөдөллөө.

Киноны онцлог үйл явдлууд:
Хогийн машин ирж, хогоо бараг буулгаж амжаагүй байхад тэндхийн ажилчид, уут шуудайгаа барин алтны хойноос эрж байгаа мэт хошууран орно.



Хогийн цэг дээр тогооч байх юм. Хогон дундаас олсон шинэлэг материалаар амттай хоол хийнэ.

Хогийн цэгийн ойролцоо, бас л голдуу хогийн материалаар хийсэн оромж байна. Тэндхийн зарим ажилчид тэнд амьдрах бөгөөд тэд, хулгана, харх, ялаа шумуултай найзлан бас тэмцэн амьдарна.

18 настай хог түүгч "Би биеэ үнэлэхгүй, хар тамхинд орооцолдохгүйгээр ийм ажил хийж яваадаа баярладаг" хэмээн бахдан ярьдаг.

Хогийн цэгийн ахлагч, залуухан залуу "Бид хог түүгчид биш, бид дахин боловруулж болох материал ангилж, ялгаж, тушаадаг хүмүүс" гэж ярих бөгөөд өөрийгөө "байгаль орчны төлөө идэвхитэй тэмцэгч" гэж үзнэ. Хожим тэрээр, зурагнаасаа олсон мөнгөөр оффисээ тохижуулан, хүрээгээ тэлэн, "Хог хаягдал - дахин боловсруулах" сэдвээр дэлхийн анхны уулзалтыг Бразилид зохин байгуулдаг юм.

Хогийн цэг дээр гучаад жил амьдарсан, настайвтар эмэгтэй "Би хэзээ ч музейд орж үзээгүй, тэгтэл одоо миний зураг музейд байдаг болсон" гэж уйлан ярьдаг. Тэрээр олсон мөнгөөрөө тогоочийн дамжаанд суудаг.

Хог түүгчид, элдэв хүний хаясан хогоор нь хүний амьдрал ахуй, хийх ажлыг дүгнэн хошигнон ярьцгаадаг. Хог дээр ажилладаг гэсэн ч тэд ерөнхийдээ гэгээлэг, өөдрөг хүмүүс байгаа нь сэтгэлд хоногшин үлдэв.

"Баян, чинээлэг, алдартай байна гэдэг бол тэд өөр заяатай төрснийх биш, тэдэнд өөр боломж байсных. Хэний ч амьдралд өөр бас бус боломж бас гардаг" гэдгийг энэ уран бүтээлч үзүүлэхийг зорьжээ.

Энэ киног болбол үзээрэй, ихийг бодогдуулах юм билээ.

2008-04-25

Өнөөдөр ДНХ-ийн өдөр

Энэ бол ДНХ-ийн хос гинжин бүтцийг илрүүлсэн түүхт үйл явдал мөн хүний геномын төсөл амжилттай дууссантай (2003) уялдуулан ДНХ-ийн талаарх судалгааг үнэлж, олны хүртээл болгох, нийтэд хамарсан мэдлэг түгээх зорилгоор санаачилсан өдөр юм байна. 

Ерөнхийдээ хүн, ургамал, амьтан, бичил биетний ДНХ-ийн бүтэц зарчмын хувьд адил. ДНХ нь хэдэн мянган генээс тогтох бөгөөд тэдгээр генүүд нь өөр өөрийн гэсэн уургийг үйлдвэрлэх мэдээлэл агуулсан байдаг. Тэдгээр уургийг хэдийд үйлдвэрлэх мэдээлэл ч бас тэнд хадгалагдсан байдаг: өөрөөр хэлбэл гэрэл асааж унтраахтай адил (арай ч тийм хялбар биш л дээ) генийн нийлэгжилтийг зохицуулж болно. Эсэд бий болсон уургууд "хамтран ажиллаж", бие махбодийн энгийн бөгөөд нарийн үйл ажиллагааг зохицуулдаг. Уургууд нийлж, бидний хоол амаар ороход зажиллах булчингуудыг ажиллуулна, залгиулна, ходоодонд ялгарах ферментийг нийлэгжүүлнэ, ходоод, нарийн гэдэсний ханаар нэвчин цусанд орох амин дэм, ашигт бодисын шилжилтийг зохицуулна. Тэгэхлээр бид элдэв янзын уураг, түүнийг кодлох генгүйгээр амьдралаа төсөөлөхөд бэрх. Түүнчлэн элдэв өвчин эмгэгийн зүй тогтол, тэдгээрийг эмчлэх арга зүйг тухайн хүний онцлогт тохируулан эмчлэх боломжийг ДНХ-ийн эрчимтэй, нарийн судалгаагүйгээр эрэлхийх аргагүй.

ДНХ-ийн өдөр тохиож буйтай холбогдуулан, ген ба уургийн талаархи судалгааны буянд хоолоо олж иддэг хүний хувьд энд би чухам ямар ажил хийдгээ дурдъя. Угийн микробиологич мэргэжилтэй бибээр бичил биетний генийн онцлог шинжийг тэдгээрийн ангилал зүйд ашиглах зарим нэг арга сурсан байсан юм. Ингэж молекул биологийн олон гайхамшигт арга, техникийн зах зухтай танилцсан маань хожим энэ судалгааны төсөл дээр ажиллах боломжийг нээж өгсөн. 

Та бүхэн эргүүтсэн хонь, эсвэл үхрийн галзуу өвчний талаар сонсож байсан. 2003 онд Канад улсад үхрийн галзуу өвчин гарсны улмаас 6.3 тэрбум долларын алдагдал амсжээ (Канадаас үхрийн мах импортлодог АНУ, Япон зэрэг орнууд одоо болтол хориогоо бүрэн тавиагүй байна). Чухам тэр үес Канад улсын Засгийн Газар энэ талын судалгааны ажлыг хөхүүлэн дэмжих зорилгоор шинээр судалгааны төвүүд бий болгож, холбогдох санаа, төсөл бүрийг дэмжиж эхэлсэн. Үүний давалгаанд миний ажиллаж буй Албертын Их Сургуульд ч мөн үхрийн галзуу өвчний судалгаа хийгдэж эхлэв. Прион гэж нэрлэгдэх уургийн бүтцэнд өөрчлөлт орсны улмаас үхрийн галзуу, хонины эргүү өвчнийг үүсдэг гэж үздэг (энэ уургийг нээсэн эрдэмтэн 1997 онд Ноблийн шагнал авсан боловч энд эргэлзээтэй асуудал их бий). Энэ уураг нь бусад амьтдад жишээ нь хандгай, мөн хүний тархи, мэдрэлийн системийг эргэлт буцаалтгүй гэмтээж, ой ухаан самруулах, тахир дутуу болгох улмаар үхэлд хүргэх аюултай. Гэхдээ прион уургийн ген, амьтан бүрт маш төстэй боловч онцлох ялгаатай байдлаар хадгалагдсан байдаг тул жишээ нь нохойны прион уураг өвчин үүсгэх хэмжээнд хүртэл өөрчлөгдсөн тохиолдол одоо болтол бүртгэгдээгүй байна. Өөрөөр хэлбэл нохой прионоор өвдөөгүй. 

Миний судалгаа бол үхрийн ба хонины прионоор өвчлүүлсэн хулганы тархины эсийн уургуудын харилцан үйлчлэл энэ өвчний үед хэрхэн өөрчлөгддөг болохыг судлах ёстой. Судлах уургуудаа өвчилсөн хулганы тархинаас авсан РНХ-ийн дагуу лабораторийн нөхцөлд үйлдвэрлэдэг юм. Энэ бол цэвэр эрдэм шинжилгээний төсөл, үүнээс гарах үр дүнг цаашдын судалгааны суурь болгон хэрэглэх зорилготой.

2008-01-19

хамгийн нимгэн ноүтбүүк

Гайхалтай юм аа. Энэ ноүтбүүк хамгийн нимгэнээс гадна Trackpad дээр хоёр хуруугаа ашиглан файл, зургаа томруулах эсвэл эргүүлэх зэрэг урьд өмнө байгаагүй үйлдлүүдтэйгээрээ тасархай юм. Дэлгэрэнгүй бичлэгийг эндээс харна уу?