Ботулины хорын эсрэг эм гарах уу?

Биологийн аюулт зэвсэг болгон ашиглаж болох ботулин хорны эсрэг эм гаргахад эрдэмтэд тун ойртсон байна. Энэ эм одоогоос 4-5 жилийн дотор зөвшөөрөгдөн үйлдвэрлэлд нэвтрэх болов уу гэж эрдэмтэн таамаглаж байгаагаа ч нуусангүй.

Ботулины зөвхөн 1г хор хэдэн зуун мянган хүнийг үхэлд хүргэх аюултай. Жил бүр ботулиноор бохирдсон хоолны хордлогоос болж өчнөөн хүн нас бардаг. Энэ хорт бичил биетний эсрэг вакцин байдаг боловч үүнийг зөвхөн урьдчилан сэргийлж хэрэглэнэ. Нэгэнт өвчин дэгдсэн тохиолдол энэ вакцин тус болдоггүй. Тэгвэл шинэ гарах энэ эмийг хор нэгэнт биед нэвтрэн орсон тохиолдолд хэрэглэж болох талаараа давуу аж. Сонирхолтой нь энэ хорыг үрчлээ багасгах гоо сайхны эмчилгээнд маш бага тунгаар хэрэглэдэг. 

Clostridium botulinum гэгч бичил биетэн нь долоон янзын мэдрэлийн хор ялгаруулах бөгөөд эдгээр нь хүний мэдрэлийн эсийн тодорхой уурагтай холбогдон улмаар эсүүдийн хоорондын болон булчингуудтай холбогдох харилцааг ноцтой тасалдуулдаг байна. Үүний үр дүнд өвчтөний амьсгалын булчин ажиллагаагүй болж, амьсгал боогдон бачуурч үхэлд хүргэдэг. Шинээр гарах гэж буй эм яаж үйлчилдэг вэ гэвэл, ботулины хорыг "хуурах" замаар түүний мэдрэлийн эстэй холбогдох нөхцөлийг саатуулдаг. Үүний үр дүнд мэдрэлийн эсийн зөв үйл ажиллагаа сааталд орохгүй, хэвийн хадгалагдаж чаддаг байна. 

АНУ-ын засгийн газар ботулин зэргийн биологийн зэвсэгээс хамгаалахад зориулсан судалгаанд есөн тэрбум доллар 2009 онд зарцуулахаар төлөвлөсөн нь өнгөрсөн жилийнхээс даруй 5 хувиар их байна.

Ботулиныг биологийн зэвсэг болгон ашиглах оролдлого хэд хэд гарсан боловч амжилтанд хүрсэн удаагүй. 1991 оны дайны үед Ирак улс хэдэн мянган литр ботулин үйлдвэрлэсэн мэдээ байдаг. 

Clostridium botulinum -ий (botulus - хиам гэсэн латин үг. Анх хиамнаас энэ хор хүнд дамжиж байсан) тухайд товчхон: агааргүй орчинд амьдрах чадвартай хөрсний гаралтай бичил биетэн боловч бага зэргийн хүчилтөрөгчтэй орчинг мөн тэсвэрлэнэ. Спор үүсгэдэг (зарим бактери спор үүсгэдэг, спор нь тухайн бичил биетэнд гадны тааламжгүй нөхцөл үүссэн тохиолдол "амиа" хамгаалан, аварч үлдэх нөхцөлийг бүрдүүлж өгдөг тусгай "оромж" юм. Гадны таагүй нөхцөл гэвэл хэт хуурайшилт, хэт халуун, хүйтэн, өндөр даралт, эсвэл тэжээл муутай орчин гэх мэт ) тул устгахад амар биш. Буцлам халуун усанд тэсвэртэй учир элдэв консервлэсэн бүтээгдэхүүнийг хийхдээ даралттай халуун ус хэрэглэх эсвэл сахар ахиу хэмжээтэй хэрэглэвэл тус бактерийн ургалтаас сэргийлж чадна. Сонирхолтой нь энэ хор бактерийн ургалтын явцад ялгардаггүй, харин бактерийн задралын явцад гадагшилдаг. Энэ бактерийн хор нь нүүрний булчинг сулруулдаг тул анагаах ухаанд булчингийн хэтэрхий таталтай өвчний үед голдуу хэрэглэдэг байсан. Хожим эмч нар нүүрний үрчлээг мөн тэнийлгээд байгаад анзаарч үрчлээнд хэрэглэх боломжийг бүрдүүлсэн, гэхдээ энэ бол тууштай эмчилгээ биш, 5-6 жил болоод л дахин нэг Botox тариулах хэрэгтэй болдог гэнэ лээ.

Мэдээлллийн эх сурвалж 

http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7395731.stm (2008/05/12)
http://en.wikipedia.org/wiki/Clostridium_botulinum (2008/05/18)

Бисфенол А-д хорио тавьлаа.

Бисфенол А (БФА) гэх бодисын талаар бичлэг оруулж байсан минь саяхан.

Тэгтэл энэ оны 6 сараас эхлэн хүүхдийн угж, хоолны савыг энэ бодис бүхий материалиар хийхийг Канадын Засгийн Газар хориглолоо. Уг бодисын талаар хийгдсэн 150 судалгааны баримтуудыг үндэслэн анхаарал сарних өвчин (энд харамсалтай нь ийм өвчтэй хүүхэд цөөхөн биш), сахарын өвчин мөн түүнчлэн гормоны гаралтай хавдар үүсгэдэг нь тогтоогдсон БФА-д ялангуяа нярай насны хүүхдүүд илүү өртөмтгий байх магадлал өндөр юм байна. БФА-г төмөр лаазны доторлогоо хийхэд ашиглахыг хориглох төлөвлөгөө бас байгаа боловч харамсалтай нь түүний оронд хэрэглэх өөр бодис буюу технологи хараахан байхгүй юм байна.

Том хүмүүсийн хувьд эндхийнхэн өөрсдийн ажиглалт, судалгааг 2009 оноос явуулна гэнэ. Ямар ч байсан хуванцар савны хэрэглээг хязгаарлаж байхад илүүдэхгүй биз.

Жич: Төрөл бүрийн хуванцар байдаг. Хуванцар бүр БФА агуулахгүй. Хуванцар савны ёроолд байх гурвалжин тэмдгийн доторхыг анзаарвал 1-7 тоо байгааг харж болно. Хэрэв таны савны ёроолд 3 юмуу 7 тоо байвал БФА тухайн савны үйлдвэрлэлд орсон гэсэн үг бөгөөд халаах явцад уг бодис асар ихээр ялгарна, бусад тоонууд байвал БФА-н аюул үгүй гэсэн үг.   

Завгүй тул дасгал хийдэггүй гэж үү?

Дасгал хийж байвал биед сайн гэнээ гэж бид өчнөөн л сонссон. Бараг л үлэг домог болтлоо сонсов, уншив, унших ч гэж дээ гүйлгэн хардаг, яриж байдаг зүйл юм чинь.

Насанд хүрсэн Америкчуудын 60% дасгал тогтмол хийдэггүй, ихэнх нь огт дасгал хийдэггүй гэнэ. Тэнд дор хаяж далан сая хүн хэт таргалалттай бөгөөд тэд бараг бүгдээрээ л хэдэн кило болж өгвөл хасчих санаатай. Дасгал хийх нь тийм сайн санаа юм бол яагаад илүү олон хүн дасгал хийж болохгүй байгаа юм бэ?

Ингэхэд хүн болгон тийм тарган төрдөггүй шүү дээ. Хэзээнээс бид жин нэмж эхэлдэг вэ? Хэзээ тэр илүү жин маань муухай харагдаж эхэлж байна?

Онтарио мужийн МакМастэрийн Их Сургуульд хийсэн судалгаагаар бол бид арван жилийн сургууль төгсөөд дараагийн шатны сургуульд орох тэр үеэс эхлэн шинэ сургуулийн ачаалал, тодорхой зохион байгуулалттай спорт үйл ажиллагаанууд хангалттай бус байдгааc шалтгаалан суумгай амьдралд аажмаар орж эхэлдэг гэжээ. Гол нь амьдралд ямар нэг өөрчлөлт гарангуут хүмүүс хуучин хэв заншлаа орхихдоо сайн хирнээ шинийг бий болгохдоо маруухан гэнэ.

Тэгвэл шинэ ажилд орогсод, шинэ гэр бүл бологсдыг хараад үзье. Шинэ ажилдаа дасах гээд, ажлын ачаалал их тул гээд шалтаг тасрахгүй. Шинээр хуримаа хийж байгаа хосын зургийг нэг жилийн дараах зурагтай нь харьцуулаад үзээрэй. Сайхан махтай мяраатай харагдах нь цөөнгүй. Гэхдээ өөрчлөгдөөгүй үлдсэн зарим нэг хосын анхны хүүхэдтэй болсны дараа авахуулсан зураг бас юм хэлэх гээд байдаг тал бий гэнэ шүү (миний хувьд лав хэлсэн юмдаг).

Бид дасгал хийхээ больдог шалтгааныг нэгэн сэтгэл зүйч ингэж тайлбарлажээ. Өөрийгөө удирдах чадвар бол сэтгэхүйн булчинтай адил ядарч туйлдаг юм гэнэ. Өдөржингөө нялх хүүхдийн юмуу дарга боссынхоо эсвэл ажлынхаа арга эвийг олох гэж хамаг сэтгэхүйн булчингаа ажиллуулсан бол орой нь өөрийгөө дайчлан дасгалаа хийгээд зогсох чадвар сул байна. Сэтгэхүйн булчингаа их ажиллуулах тусам илүү их ядардаг юм байна. Манайхаар бол аргаа барах гэх юмуу даа (тэгвэл хэл амгүй газар биеийн хүчний хүнд ч хамаагүй ажил хийгээд явж байвал ядрах нь гайгүй гэсэн үг үү?) Ямар ч байсан ядрах гэдэг бол сэтгэл санааны асуудал юм, өдрийн ажлаа дуусгаад гэртээ харихын өмнө өөртэй урамшуулах үг хэлж байх нь зүйтэй юм байна. Тэр өдрийн ажил чинь бүтээгүй байсан чинь яагаад бүтээгүй учрыг нь олсон маань яамай, эсвэл өөр нэг аргаар маргааш үзнэ дээ гэдэг ч юм уу. Өөрөөр хэлбэл өөрийгөө урамшуулан ажилтай холбоотой ачаалал гэр лүүгээ чирэхгүй байвал бид илүү эрч хүчтэй байх магадлалтай юм байна.

Дасгал хийдэггүйн дараачийн нэг алдаа бол тодорхой бус нийтлэг зорилго тавихтай холбоотой гэнэ. Жишээ нь: завтай болохоороо дасгал хийнэ гэдэг ч юмуу. Тэр зав гэдэг бол бэлэн өөрөө гараад ирдэг цаг биш, дасгалын цаг гэж зориуд цаг хувиарлаж сурвал зүгээр гэнэ.

Өөрийгөө удирдах (сэтгэхүйн) булчингийн хувьд сайн тал нь гэвэл энэ булчинг жижиг дасгалаар дасгалжуулж, хөгжүүлж болдог гэнэ. Жишээ нь: компютерын өмнө цэх сууж сурах, хүзүүгээ ганзагалахгүй байх эсвэл ус хангалттай ууж хэвших ч гэдэг юмуу.

Манай зарим блогчид маань сүрхий дасгал, сургууль хийдэг юмуу хийх эрмэлзэлтэй байдаг. Би өөрөө бол хааяа гүйх, усанд сэлэхээс өөрцгүй л байна. Зүгээр байснаас дээр боловч сайн жигдэрч, тогтмол хийх зүйлийн маань нэг болгоход цаг хугацаанаас гадна хичээл зүтгэл жаахан дутагдаад байх шиг. Ямар ч байсан усан сэлдэг газар маань цэвэр хлор хэрэглэхийн оронд давс-хлор хэрэглэх болсон тул арьс, уушиганд гамтай болжээ. 

Хорт бодис ба гормоны өөрчлөлт

Бидний өдөр тутмын амьдралд хэрэглэдэг хуванцар сав суулганы бүтцэнд орох бисфенол А гэгч бодис хүний эрүүл мэндэд нилээд хортой болох талаар судалгаанууд шил шилээ даран гарсны дараа зарим томоохон компаниуд хуванцар савнуудаа татан авч байсан нь саяхан. Хөнгөн, хагарах аюлгүй, хямд төсөр зэрэг давуу талтай хуванцар савнууд айл бүрт бий. Бидний өдөр тутам худалдан авч уудаг ус, ундаа, хүүхдийн өдрийн хоол, нялх хүүхдийн угж, гурилаа зуурдаг сав, таглаа бүгд хуванцараас тогтдог. Тэр битгий хэл зарим төрлийн хүнсний бүтээгдэхүүнийг хадгалдаг төмөр лаазны дотор талд зэврэхээс хамгаалж, хуванцарын нимгэн үер хучаас хийдэг байна. 

Өндөр хэмд халаасан хуванцар савнаас бисфенол А ялгаран гарч хүнсээр дамжин хүний биед орох бөгөөд биед орсон бисфенолА уг нь амархан задарч шээсээр гадагшилдаг боловч хүний шээсэнд бисфенолын задралын үед бий болсон бүтээгдэхүүн байнга илэрч байгаа нь бид уг бодисыг байнга хэрэглэдэг болохын дохио юм гэж АНУ-ын Эмгэг Хяналтын Төвд (U.S Centers for Disease Control) хийсэн судалгаагаар гарчээ. Шинжлэх ухааны ололт амжилт, шинэ мэдээллийг амьдралд тусган хэрэгжүүлж, арга хэмжээ авч чаддаг Япон мэтийн орнуудад 1997 оноос эхлэн бисфенолА-г хүүхдийн ундны сав үйлдвэрлэхэд хэрэглэхээ больж, үүнтэй уялдуулан шээсэн дэх түүний илэрц буурсныг 1999 онд тогтоожээ. 

БисфенолА нь эстроген гормонтой төстэй тул эм бэлгийн гормоны үйл ажиллагааг төөрөгдүүлж, хөхний хавдрын эсийн өсөлтийг өдөөх, эр бэлгийн эсийн (харх дээр хийсэн судалгаа) тоог илэрхий бууруулдаг юм байна.

Хэрэв та бүхэн гал тогоондоо хуванцар сав хэрэглэдэг бол уг савыг зөвхөн бэлэн болсон хоол хүнс хадгалахад зориулбал зохимжтой гэнэ. Уг савыг ямар нэгэн байдлаар халаах бүрт (бичил долгионоор шарах шүүгээ (microwave oven), хэт халуун усанд саваа угаах юмуу сав угаагч машин ашиглах) эрүүл мэндэд хортой бодис ялгарч байгаа гэдгийг санаарай. 

Гормоны тэнцвэрт байдлыг өвчин үүсгэх хэмжээнд алдуулдаг гадны бас нэг бодисыг эрдэмтэд илрүүлсэн нь бараг тавиад жил хорт ургамал устгахад маш өргөн ашиглаж ирсэн атразин (atrazine) гэх бодис юм. Атразин хөрсөөр дамжин гүний ба гадаргуун усыг бохирдуулдаг. 

Мэлхий дээр хийсэн (хүний биө, мэлхий 2 гормоны адил системтэй) судалгааны үр дүнгээс иш татвал "атризаны нөлөөгөөр тестостерон гормон эстроген гормонд амархан хувирна. Үүний үр дүнд мэлхийн үржилд ноцтой өөрчлөлт илэрдэг". 

Атразин нь хоёр нутагтан юмуу загасны хувьд хүйсний солигдолтыг үүсгэдэг юм байж, харин хүний хувьд бол үр тогтоох чадвар алдагдах, төмсөг, хөхний хорт хавдар үүсгэдэг болохыг Калифорнийн Их Сургуулийн эрдэмтэд илрүүлсэн бөгөөд саяхан АНУ-н Сенатад судалгааныхаа үр дүнгийн талаар мэдүүлжээ. Тэд атразины хэрэглээний бодлогод өөрчлөлт оруулах байх аа. 

Жич: Атразиныг Монголд бас хэрэглэдэг гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Хятад улс бол уг бодис үйлдвэрлэгч гол улсуудын нэг юм байна. Харин Европын Холбоо атразин хэрэглэхийг хориглосон байх юм. 

Мөнгөн усны хордлого

Мөнгөн ус буруу хэрэглэснээс болж бөөн хэл ам, шуугиан болж байсан нь саяхан, одоо ч мөн асуудал дуусаагүй байгаа биз, ер нь энэ асуудал ингэж амар арилах зүйл биш ажээ. Мөнгөн ус эхийн хэвлий дэх ураг мөн түүнчлэн балчир насны хүүхдэд хэрхэн нөлөөлдөг талаар нилээд өргөн судалгаа хийгдсэн байдаг юм байна. Нялх насны хүүхдийн биед мөнгөн ус 3 замаар хуримтлагдах боложмтой:

1. жирэмсэн эхийн хэрэглэсэн далайн хүнс

2. жирэмсэн эхийн шүдний мөнгөн ус бүхий амалгам (манайхаар бол пломб, хар өнгөтэй)

3. вакцин (зарим төрлийн ханиад, хөхүүл ханиад, сахуу татран, менингококийн эсрэг вакцин), дашрамд хэлэхэд мөнгөн ус агуулсан вакцины хэрэглээг 2004 оноос эхлэн АНУ-д багасгаж эхэлсэн байна.

Мөнгөн ус их хэмжээгээр бие махбодид нэвтрэх эсвэл нэвтэрсэн мөнгөн усыг зайлуулах эд эсийн чадавхи буурсан тохиолдолд мөнгөн усны хордлого илэрдэг аж.

Тэгвэл мөнгөн ус бие махбодиос хэрхэн гадагшлах ёстой вэ?

Биед нэвтэрсэн мөнгөн ус, глютатионтой (биед ялгарсан хорт бодисыг зайлуулах чадвартай) холбогдож, улмаар цөсөнд ялгарч хоол боловсруулах системээр дамжин өтгөнөөр гадагшилдаг юм байна. Нялх насны хүүхдэд глютатион бага хэмжээгээр нийлэгждэг, дээрээс нь тэд сүүн бүтээгдэхүүн голдуу хэрэглэдэг нь мөнгөн усны шимэгдэлтийг ихэсгэж, гадагшилтыг бууруулдаг байна. Нэгэнт биед орсон мөнгөн усыг бие махбодиoc зайлуулах процессыг удаашруулагч бодис бол антибиотик гэнэ (хүүхэд байхдаа антибиотик идэж үзээгүй, эсвэл хүүхдэдээ антибиотик өгч үзээгүй аав ээж байвал гараа өргөөрэй). Антибиотикийн нэг муу тал гэвэл хүний гэдсэн дэх ашигтай бичил биетнийг устгаж орхидог, чухам тэдгээр бичил биетний тусламжтайгаар биед нэвтэрсэн метил-мөнгөн ус, органик биш мөнгөн усанд шилжиж биенээс гадагшлах ёстой аж. Тэгтэл антибиотик хэрэглэсний дараа метил-мөнгөн ус биенээс гадагшлахын оронд тэр чигээрээ цусанд шимэгддэг байна.

Тэгвэл бие махбодид мөнгөн ус хуримтлагдсан эсэхийг хэрхэн мэдэх вэ?

Сүүн шүд бол ураг бүрэлдэх явцад сууриа тавьж, дараа нь таван нас хүртэл хугацаанд ургадаг тул ураг болон хүүхдийн өсөлтийн чухал шатанд мөнгөн ус хуримтлагдсан эсэхийг тодорхойлох биеийн хамгийн амар хэсэг гэнэ. Ингэхдээ хүүхдийн унасан сүүн шүдийг авч 2-4мл дээд чанарын давсны хүчилд хийн 50 хэмд 4-6 хоног байлгана. Дараа нь тасалгааны хэмд хүртэл хөргөөж, шинжилгээ хийх хүртэл хөлдөөгчинд хадгална. Шүдэнд хуримтлагдсан мөнгөн усны хэмжээг спектрофотометрээр (CV-AAS = cold vapor atomic absorption spectrophotometry) тодорхойлно.

Мөнгөн ус эрүүл мэндэд чухам ямар хохирол учруулдаг вэ?

Мөнгөн ус бол мэдрэлийн системийн хөгжлийг саатуулагч хор юм. Оотизмээр (autism - монгол нэрийг нь мэдэхгүй юм) өвчилсэн хүүхдүүд эрүүл хүүхдүүдтэй харьцуулахад шүдэндээ 2-3 дахин илүү их мөнгөн ус агуулсан байдаг байна. Оотизмийн шинж тэмдэг гэвэл (бусдаас хөндийрэх, ярих, илэрхийлэх чадвар алдагдах, нэг үйлдлийг давтан хийх зэрэг) та бүхэн үзсэн байхдаа "Rain man" киноны Dustin Hoffman-ий дүр юм. Гэхдээ энэ нь кино тул оотизмтэй хүнийг эерэгээр харуулсан бүтээл шүү.

Бодрол

...Уг нь энгийн амархандуу аргаар шүдэн дэх мөнгөн усыг хэмжээг тодорхойлдог аж. Шүдний дээж цуглуулах ажил удаашралтай байж магад. Судалгаа сайн хийсэн байх. Монголд дээжээ бэлдээд энд авчраад судалсан ч болох юм байна. Заавал хаа байсан Канад уруу дээж зөөхийн оронд Хятад, Япон зэрэг орнууд шинжилгээ хийлгэж болох л байх л даа... Тэр мөнгөн ус хамаагүй хэрэглэдэг газрын хүүхдүүдэд шинжилгээ хийх сэн... Манай улс тусламж нэрээр энд тэндхийн хөгцтэй хөгцгүй, хачигтай, шавьжтай буудай, гурил, тариа борлуулж байхын оронд энэ сүрхий нэртэй спектрофотометрийг нэр төртэй гуйгаасай. Энэ манай дарга нар ар өврийн хаалгаар, улсын мөнгөөр хүүхэд, хамаатан садангаа улс төр, эдийн засгаар (гэм зэмгүй зарим нэг нь уучлаарай) сургасны хариуд нарийн мэргэжлийн боловсон хүчин бэлтгэх бодлого боловсруулаасай. АНУ мэт орон тэр хэрэглэхээ больсон, нэгэнт үйлдвэрлэсэн вакцинаа яадаг бол? Арай Монгол мэт буурай оронд тусламж нэрээр шахдаг юм биш биз? Манайхан хаанаас юу авч байгаагаа мэддэг болов уу? Антибиотик эмчийн жоргүйгээр зарахаа болиосой...

Ишлэл:

James B. Adams et al. Mercury, Lead, and Zinc in Baby Teeth of Children with Autism Versus Controls. Journal of Toxicology and Environmental Health, Part A, 70:1046-1051, 2007.

Юу амлах вэ?

Хэдэн өдрийн өмнө Пийкийн бичсэн мэдээлэл миний яг тархиар тас татах шиг болсон шүү. Учир нь би өөрөө бас дасгал хөдөлгөөнтэй байя гэж бодовч нэг л хэвшмэл болж өгөхгүй байгаад санаа зовонгуй байсан юм. Ядаж дээрээс нь хөхөө өвлийн хүйтэнд янз бүрийн спорт-төлөвлөгөө боловсруулан суух амар биш. За байз, зогсоорой. Үнэхээр амар биш юм уу, эсвэл би тэгээд бодчихсон тул амар биш байна уу?....

Цаг агаар нөлөөлөх нь нөлөөлж байгаа юм байна, гэхдээ миний болохгүй, бүтэхгүй гээд итгэчихсэн бодол бол түүнээс их.

Ажлын маань нэг хүүхэн үдийн хоолны үер дасгал хийдэг дугуйланд хамт явъя гэж ятгангуй байсан сан. Би тэр цагийг мэдээ унших, блогоор тэнүүчлэх, эсвэл аль нэгэнтэй нь амаа уралдуулахад ашиглах дуртай байдаг тул бодож байж болъё гэв (Үнэнээ хэлчихьэ, бараг үгүй гэсэн үг).

Гэхдээ тэр мэдээ уншсанаас хойш гэрийн ойролцоо байх бассейн, зааланд долоо хоногт тус бүр хоёр хоёр удаа очихоор гэр бүлээрээ төлөвлөөд, ямар ч байсан эхний долоо хоногт нормоо биелүүлэв. Тэр заал их том тул зарим хэсэгт хүмүүс сагс, гар бөмбөг тоглож, зарим нь гүйж харайх аж. Бид агаарын теннис, сагс тоглоно. Би бас гүйх гэж жаахан тэмцэв. Арайхийн 10 мин гүйсэн гэж байгаа. Эхний 2-3 минутын дараа, тэр теломэрийн урт богино хэнд хамаа, больёо, зогс, сууяа гэх бодол орж ирэв. Тэгснээ гэнэт бие чинь одоо халж эхэлж байна, том том алхаад гүйгээрэй гэж өөртөө захиргаадсаар 10 мин болгосон. Усанд сэлэх бас тааруу явцтай, сэлэх, халуун ууранд суух цаг 2 яг тэнцэнэ. Яваандаа сэлэх цаг маань ихсэх болтугай.

Ингээд учир тоочоод байгаа маань ийм учиртай юм л даа. Бум-Эрдэнэ ахын хэлдгээр энэ хүрээлэлийн хүмүүс маань эерэг, зөв бодолтой хүмүүс; ийм бүлгийн хүмүүс бие биедээ бас эерэгээр нөлөөлөх нь дамжиггүй гэж бодож байна. Түүнээс гадна аливаа шинэ зуршлыг өөрт бий болгоход 3 долоо хоногийн турш тасралтгүй, уйгагүй ажиллах хэрэгтэй гэдэг. Тэгэхлээр би энэ 3 долоо хоногт таслахгүйгээр гүйж, усандаа сэлнэ гэж амлах гээд байна.

Би бас та нарын амлалтыг сонсмоор байна. Юу амлах вэ гэвэл санаа болгож хэдэн зүйл бичье. Би 2 жилийн өмнө ингэж амласан юм. Хүний бие дэх бодисын солилцооны явцад үүсэх элдэв хорт бодисыг зайлуулахын тулд өдөрт 5-6 удаа жимс, ногоон бүтээгдэхүүн идэж биедээ туслах ёстой гэдэг дээ. Би тэр үед бодож үзтэл сайндаа 2 удаа л жимс ногоо иддэг байсан. Би түүнийг 3-4 удаа болгож ахиуляа гэж бодсон, одоо бол ямаа шиг их ногоо идэхгүй юмаа гэхэд тэр тал дээр анхаарч сурсан. Миний таних нэг эмэгтэй нөхөртэйгээ муудалцмааргүй байна, надаас л ааш гардаг юм гэж хэлж билээ. Бас нэгэн барзгардуу нүүртэй залуу "Шингэн юм бага уудаг, түүндээ анхаарна", гуравдах нь хийх ёстой зүйлээ байнга хойшлуулдаг, тэр зангаасаа салмаар байна, дөрөв дэх нь хоол идэхдээ хэтэрхий хурдан идэх тул байнга их иддэг, тайван удаан идэж сурмаар байна гэх мэтээр хэлж билээ. Тэдний маань ихэнх нь цагаачид байв, тэдний амлалт биелэлээ олсон.

Бид ч амьдрал гэдэг их сургуульд байнга суралцаж байдаг болохоор бидэнд өөрөө өөртөө өөрчлөх юм дандаа л гарч байдаг гэж боддог шүү.

Эцэст нь хөдөлгөөн сайтай хүмүүсийн хромозомын бүтэц хүртэл өөр байдаг талаар сонирхолтой бичлэг оруулж, өөртэй анхаарал тавихын чухалыг анхааруулсан Пийк-дээ баярласанаа илэрхийлье.

Хортон шавьж устгагч бодис ба хорт хавдар

Мэдээ уншаад бухимдах юм. Бухимдах юм бол уншаад хэрэг байна уу? Унасан төрсөн газар шороо, эгэл жирийн хүн амьтан цаашилбал эрүүл мэнд их ярих юм бол үндэсний тусгаар тогтнол гээд сэтгэл хямраам, арай ч үгүй байлгүй дээ гэж бодмоор мэдээ нутгийнхаа сонингуудаас унших боллоо.

Хамгийн сүүлийнх нь бол хачигтай буудай. Үнэн биш бас нэгэн цуурхал байгаасай. Тэгээд түүнийгээ хулганы хороор ариутгасан гэх. Бид ядаж адил сүүн тэжээлтэн тул хүнд хоргүй гэх баталгаа үгүй байна.

Дашрамд хэлэхэд гайгүй орны баялаг, чинээлэг хүмүүс бол энгийн гурил идэхээ байсан юм байна. Гурил бидний гар дээрээ ирэхдээ 5-6 удаа хорхой шавьж устгах бодисоор дамждаг, тэдгээрийн бодисын зарим нь мэдээнд дурдсаны адил элдэв харшил, хордлого үүсгэхээс гадна
хорт хавдар үүсгэдэг болох нь тодорхой болоод удаж байна шүү дээ. Тэд “organic” гэх бүтээгдэхүүн хэрэглэнэ. Элдэв хольцгүй, байгалийн цэвэр бүтээгдэхүүн гэсэн үг.

Төр улс маань хүн амаа тал талын мэдлэгээр хангахад анхаармаар юм. Эхнэр, хамаатан саднаа өөрийн дор харьяа ажилд авна гэдэг эрээ цээргүй зангаасаа хэзээ салах вэ? Ажлыг жинхэнэ ажил биш гурил болгоно, гурилыг хор болгоно, за тэгээд ажил дээрээ хор найруулна гэдэг нь үнэн юм байна.